Nederlands ondernemingsklimaat verliest structureel terrein
Nederland staat in 2025 op de zevende plaats van 27 onderzochte landen en profiteert nog altijd van een hoogopgeleide beroepsbevolking, goede internationale verbindingen, sterke digitale infrastructuur en een ontwikkeld financieel stelsel. Achter die relatief gunstige positie schuilt echter een minder positieve trend. Vooral de kwaliteit en effectiviteit van overheidsinstituties verslechteren al jaren. Problemen rond regelgeving, uitvoeringskracht, woningbouw, stikstof, energie-infrastructuur en vergunningverlening remmen investeringen en groei. Tegelijkertijd loopt de afstand tot verschillende Noordwest-Europese concurrenten verder op.
PwC ziet daarom vooral behoefte aan uitvoering in plaats van nieuwe beleidsplannen. Door vergrijzing en aanhoudende arbeidsmarktkrapte moet economische groei bovendien steeds sterker uit hogere productiviteit komen. Investeringen in AI, robotisering, scholing en beter management worden daarmee belangrijker. Ook ondernemingen zelf moeten anticiperen: minder afhankelijk worden van extra personeel en investeren in technologie, innovatie, cybersecurity en robuustere toeleveringsketens. In een structureel onzekerder ondernemingsklimaat worden productiviteit en weerbaarheid steeds meer bepalend voor concurrentiekracht.
Dit is een samenvatting van het volledige artikel op site PwC.