Europese rekenkamers: niemand weet wat witwascontroles opleveren
Het onderzoek bouwt voort op het Nederlandse rapport ‘Gevolgen groot, opbrengsten onbekend’ van maart 2026. Daarin stelde de Algemene Rekenkamer vast dat de kosten voor banken in 2024 opliepen tot 1,6 miljard euro, terwijl onduidelijk is of de controles bijdragen aan het voorkomen en opsporen van witwassen. De controles hebben bovendien grote gevolgen voor burgers en bedrijven, en er zijn aanwijzingen voor discriminatie. In de andere landen is het beeld vergelijkbaar: weinig aandacht voor resultaten en zorgen over de negatieve gevolgen.
Een tweede punt van zorg is de toegang tot informatie. Sommige rekenkamers kregen moeizaam gegevens van hun nationale toezichthouder, al speelde dat in Nederland niet. Met de komst van de Europese antiwitwasautoriteit AMLA kan dat probleem groter worden. Nationale rekenkamers krijgen dan bijvoorbeeld mogelijk geen inzicht in de handreikingen die AMLA aan nationale toezichthouders geeft. Daarmee dreigt een blinde vlek in de controle op beleid dat veel kost en diep ingrijpt. De vraag is niet alleen of banken genoeg controleren, maar vooral of iemand nagaat wat al die controles opleveren.
Dit is een samenvatting van het volledige artikel op de site van de Algemene Rekenkamer.
